Cukier dodany – pod jaką maską się kryje?

 In Czytelnia

Mało kto zdaje sobie sprawę z faktu, do jak wielu produktów – co do których nawet byśmy tego nie przypuszczali – dodawany jest cukier. Jest on przemycany przeważnie w formie syropu glukozowo – fruktozowego i sacharozy jako nieodłączny składnik wysoko przetworzonej żywności, a lista wyrobów jest niestety bardzo długa. M.in. znajdują się na niej pozornie zdrowe produkty śniadaniowe, które kupujemy w trosce o jak najlepszy, najbardziej pełnowartościowy i najważniejszy posiłek dnia; ponadto serki homogenizowane i jogurty owocowe; wędliny; sosy z torebek i słoików; a nawet tak podstawowy produkt, jakim jest pieczywo. Przyjrzyjmy się składowi niektórych z nich.

Produkty śniadaniowe

Weźmy pierwsze z brzegu płatki śniadaniowe. Uwielbiają je nie tylko dzieci, ale również dorośli. Kuszą nas ze sklepowych półek i telewizyjnych ekranów, występując w rozmaitych kształtach i smakach… czekoladowe kuleczki, cynamonowe kwadraty, miodowe kółeczka. Producenci zachęcają do konsumpcji wyśmienitych płatków z pełnym ziarnem, źródłem witamin, żelaza i wapnia i oczywiście wysoką zawartością błonnika, niestety nie chwalą się już tak ochoczo zawartością cukru, glukozy, czy syropu glukozowo-fruktozowego, które są nieodłącznym  składnikiem większości tego rodzaju produktów. Wystarczy prześledzić przykładowe etykiety:

Produkt Skład Cena
(przybliżona)
Płatki 1: Cynamonowe kwadraciki mąka pszenna (36,7%), cukier, tłuszcz roślinny, ryż (17,3%), fruktoza, cynamon (1%), sól 13,96 zł/kg
Płatki 2: Zbożowe kółeczka mąka pszenna, mąka owsiana, cukier, kasza kukurydziana, mąka ryżowa, syrop glukozowy, miód (5%), ekstrakt słodu jęczmiennego w proszku, substancja spulchniająca (węglany sodu), sól, witaminy (witamina C, niacyna, witamina E, kwas pantotenowy, witamina B12, ryboflawina, witamina B6, tiamina, kwas foliowy, biotyna), składniki mineralne (wapń, żelazo) 9,16 zł/kg
Płatki 3: Poduszki mleczne nadziewane nadzienie: 44% (cukier, tłuszcz roślinny, serwatka w proszku (z mleka), emulgator: lecytyna sojowa, aromat, sól), mąki: pszenna, ryżowa, owsiana, cukier, kakao, mleko w proszku pełne, otręby pszenne, sól, barwnik beta-karoten 22,95 zł/kg
Płatki: Musli płatki z pełnego ziarna owsa (38,9%), cukier, syrop glukozowy, rodzynki, mąki (ryżowa, kukurydziana), pszenica pełnoziarnista 5,8%, tłuszcz palmowy, żurawina cała, migdały płatki, morela cięta, śliwka cięta, mąka owsiana, ekstrakt słodowy jęczmienny, sól, emulgator: lecytyny, substancja konserwująca: dwutlenek siarki, olej słonecznikowy i/lub palmowy, aromaty 18,30 zł/kg

Jak widać nie ma znaczenia ani cena, ani rodzaj płatków – czy są to „zdrowe” musli czy kolorowe różnokształtne smakołyki, wszystkie bez wyjątku zawierają różne substancje słodzące w niemałych ilościach.

Dodatkowo producenci kuszą konsumentów uwielbianymi przez dzieci gadżetami, które dodawane są w postaci gratisów: magnesy na lodówkę, kolorowanki, ulubiony bohater z kreskówki. Na ekranach telewizorów ulubione postacie bajkowe zachęcają najmłodszych do tego pysznego śniadanka, zupełnie nie licząc się z konsekwencjami zdrowotnymi.

Sprawa wygląda bardzo podobnie, kiedy zagłębiamy się w skład serków homogenizowanych czy jogurtów smakowych, które często spożywamy jako pyszne i lekkie śniadanko lub deser. Na dobrą sprawę nie ma znaczenia marka, cena, smak – we wszystkich analizowanych produktach można znaleźć cukier pod różnymi postaciami: sacharoza, syrop glukozowo-fruktozowy. Nawet jeśli producent zachęca nas hasłem „0% tłuszczu, bez dodatku cukrów, pełnia smaku”, w składzie produktu odnajdziemy sztuczne słodziki: maltitol, aspartam, acesulfam-K. Jak moglibyśmy przypuszczać, że to „(…) piękno prostoty i bogactwo smaku. Niezwykłe połączenie mleka i starannie dobranych składników zapewnia niepowtarzalny smak i chwile prawdziwej przyjemności”, promowane przez producenta wcale nie płynie z owoców tylko z wysoko przetworzonego syropu glukozowo-fruktozowego.

 

Serki homogenizowane

Produkt Skład Cena
(przybliżona)
Serek 1 (waniliowy, znana marka) twaróg odtłuszczony z mleka, śmietanka, woda, cukier, syrop glukozowo-fruktozowy, skrobia modyfikowana, naturalny aromat waniliowy z innymi naturalnymi aromatami, żelatyna 10,86 zł/kg
Serek 2 (waniliowy light, produkcja jednego z marketów) mleko pasteryzowane częściowo odtłuszczone, cukier, mleko w proszku, białka mleka, skrobia modyfikowana, żelatyna wieprzowa, substancje zagęszczające (guma guar, mączka chleba świętojańskiego), aromat waniliowy, aromat naturalny waniliowy 7,58 zł/kg
Serek 3 (waniliowy, polska marka) serek homogenizowany odtłuszczony, śmietanka pasteryzowana, wsad smakowy (cukier, syrop glukozowo-fruktozowy z kukurydzy, barwnik: karoteny, aromaty), białka mleka 9,72 zł/kg

 

Jogurty owocowe

Produkt Skład Cena
(przybliżona)
Jogurt z musli, truskawkami, kiwi, jabłkami (produkcja jednego z marketów) mleko odtłuszczone, śmietanka (z mleka), cukier, musli 2,6% (otręby pszenne, pszenica 27%, płatki owsiane 23%, siemię lniane, nasiona słonecznika), syrop glukozowo-fruktozowy, truskawki 2,2%, odtłuszczone mleko w proszku, kiwi 1,6%, jabłko 1,2%, skrobia modyfikowana, białka mleka, koncentrat soku z kiwi 0,2%, koncentrat soku truskawkowego 0,2%, koncentrat soku z buraka czerwonego, substancje zagęszczające (pektyny, guma guar), prażony orzech laskowy, aromaty, kultury bakterii 9,27 zł/kg
Jogurt pitny morelowy (polska marka) mleko pasteryzowane, wsad owocowy morela (kostka moreli 3,3%, cukier, kostka brzoskwini 1,5%, syrop glukozowo-fruktozowy z pszenicy, skrobia modyfikowana kukurydziana, stabilizator: pektyny; aromaty, barwniki: ekstrakt z papryki, kurkumina), cukier, stabilizator: skrobia kukurydziana, pektyny, żywe kultury bakterii jogurtowych 6,48 zł/kg
Jogurt pitny truskawkowy 0% tłuszczu (znana marka proponująca produkty dietetyczne) mleko odtłuszczone, truskawka (3%) – z zagęszczonego przecieru, substancje słodzące: maltitol, aspartam, acesulfam-K, białka mleka, skrobia modyfikowana kukurydziana, aromat, barwniki: karminy i karoteny, żywe kultury bakterii jogurtowych oraz Lactobacillus acidophilus i Bifidobacterium lactis.

Hasło reklamujące: „0% tłuszczu, bez dodatku cukrów, pełnia smaku.”

9,16 zł/kg
Jogurt śmietankowy, truskawka, panna cotta mleko, śmietanka, syrop glukozowo-fruktozowy, truskawki, cukier, zmielona laska wanilii, koncentrat soku z buraków czerwonych, aromat, żywe kultury bakterii.

Hasło reklamujące: „(…) to piękno prostoty i bogactwo smaku. Niezwykłe połączenie mleka i starannie dobranych składników zapewnia niepowtarzalny smak i chwile prawdziwej przyjemności.”

11,93 zł/kg

Istnieje również długa lista produktów, co do których absolutnie nie podejrzewamy, że mogłyby być źródłem cukrów w naszej diecie. W dressingach i sosach oczekujemy zgodnie z zapewnieniami producenta „starannie dobranych ziół i wyselekcjonowanych przypraw”, jednak po wnikliwej analizie etykiet znajdujemy również cukier pod rozmaitymi postaciami: syrop karmelowy, maltodekstryna, laktoza. Podobnie wyglądają niestety składy wielu wędlin i pieczywa (przykładowe z nich można prześledzić poniżej).

Tak naprawdę do produkcji pieczywa potrzebujemy zaledwie 4 prostych składników: mąki, wody, soli i zakwasu lub drożdży nic więcej! Patrząc na etykiety i skład przykładowych chlebów poniżej myślę, że nikogo nie trzeba przekonywać, jak długo trzeba się naszukać, żeby na sklepowych półkach znaleźć pieczywo o tak krótkiej liście składników.  Nawet jeśli wybieramy ciemny chleb z ziarnami nazywany myląco zdrowym, fit czy 8 ziaren, zwróćmy uwagę na jego skład! Często zawiera on ekstrakt słodowy (ekstrakt jęczmienny, słód jęczmienny), dzięki któremu pieczywo ma ciemna barwę i wygląda jak razowe, a w rzeczywistości z razowym nie ma nic wspólnego.

Sosy w torebkach, słoikach
Sos w proszku (znana marka) tłuszcz palmowy, mąka pszenna, skrobia, laktoza, aromaty (w tym pszenica, jęczmień), sól jodowana, białka mleka, ekstrakt drożdżowy, sól, pieprz zielony (1,3%), syrop karmelowy, pieprz czarny (0,9%), maltodekstryna, pieprz biały (0,4%), szczypiorek, barwnik (ekstrakt z papryki)
Dressing sos tatarski w butelce (znana marka) olej rzepakowy (40%), woda, cukier, ocet spirytusowy, ogórki konserwowe (3%), żółtko jaja kurzego (2,5%), cebula (1,2%), sól, skrobia modyfikowana kukurydziana, przyprawy (zawierają gorczycę, seler), zioła, substancja zagęszczająca: guma ksantanowa, regulator kwasowości: kwas cytrynowy.

Hasło reklamujące: „Gotowy sos z dodatkiem krojonego ogórka i cebuli oraz starannie dobranych ziół i wyselekcjonowanych przypraw.”

Sos do spagetti pomidorowo-śmietanowy w słoiku (znana marka) woda, koncentrat pomidorowy (15%), cebula (6%), cukier, śmietanka w proszku (4%), skrobia modyfikowana, sól, białkowy hydrolizat o smaku czosnku (roślinny hydrolizat białkowy, maltodekstryna, sól, suszony koncentrat czosnku, substancja wzmacniająca smak: glutaminian monosodowy, cukier, barwnik: karmel amoniakalny), szczypior suszony
Sos sałatkowy grecki w proszku (znana marka) cukier, maltodekstryna, sól, regulator kwasowości: octany sodu, kwas: kwas cytrynowy, skrobia, laktoza, czosnek (3,6%), cebula szalotka, natka pietruszki (2,6%), oregano (2,3%), ziarna gorczycy, tłuszcz palmowy, ekstrakt drożdżowy, pomidor, sok z cytryny, pieprz biały, kolendra, rozmaryn, papryka, kurkuma, pieprz cayenne, aromaty.

Hasło reklamujące: „Doskonały smak leży w naszej naturze, bez: glutaminianu sodu, sztucznych barwników, konserwantów”

Pieczywo
Chleb śniadaniowy pakowany skrobia kukurydziana, woda, mąka ryżowa, tłuszcz roślinny rzepakowy, cukier, drożdże, syrop glukozowo-fruktozowy, mąka kukurydziana, skrobia ziemniaczana, izolat białka sojowego, sól, substancja utrzymująca wilgoć: sorbitol, skrobia ryżowa, błonnik ziemniaczany, substancje zagęszczające: guma guar, guma ksantan, białko jaja, emulgatory: E471, E472e
Chleb tostowy pszenny mąka pszenna (69%), woda, drożdże, cukier, sól, olej roślinny (rzepakowy, palmowy), emulgatory (mono-i diglicerydy kwasów tłuszczowych, stearoilomleczan sodu), regulator kwasowości (dioctan sodu), substancje konserwujące (propionian wapnia)
Chleb 8 ziaren mąka pszenna (33%), mieszanka do ciasta: mąka pszenna (16%), mąka żytnia razowa (10%), płatki pszenne (4%), płatki żytnie (4%), płatki owsiane (3%), płatki jęczmienne (2,5%), sól, siemię lniane (1,5%), śruta sojowa (1,5%), otręby pszenne, zakwas piekarski żytni, sezam (1%), słonecznik (0,5%), słód jęczmienny, pszenny, gluten, emulgator: E472e, glukoza, środek do przetwarzania mąki: E300, woda, drożdże
Wędliny
Sopocka delikatna wędlina z drobiu woda, mięso z kurczaka i kury (30%), skórki wieprzowe (6%), skórki z kurczaka, mąka ziemniaczana, przyprawy smakowe, maltodekstryna, laktoza, glukoza, dekstroza, białko sojowe, aromaty, karagen – substancja zagęszczająca, trifosforan pentasodowy, polifosforan sodu – stabilizator, glutaminian sodu – wzmacniacz smaku, askorbinan sodu – przeciwutleniacz, azotyn sodu – substancja konserwująca
Szynka wieprzowa wędzona, parzona szynka wieprzowa, sól, cukier, glukoza, białko zwierzęce wieprzowe, błonnik pszenny, ocet spirytusowy (10%), przeciwutleniacz (askorbinian sodu), mieszanka przypraw (pieprz, czosnek), substancja konserwująca (azotyn sodu)
Szynka bez konserwantów (znana marka) mięso wieprzowe, dekstroza, sacharoza, cukier trzcinowy, białko wieprzowe, susz owocowy, susz warzywny, ekstrakt drożdży, ekstrakt przypraw, sól, błonnik pszenny, kultury starterowe.

Hasło reklamujące: “(…) bez konserwantów, bez sztucznych barwników, 100 g produktu ze 104 g mięsa – Wędliny takie jak kiedyś”

Szynka z kurczaka beskidzka light mięso z kurczaka 97%, skrobia ziemniaczana, sól, glukoza, przyprawy, czosnek, kwas askorbinowy – przeciwutleniacz, azotyn sodu – substancja konserwująca

Czy możemy się uchronić przed tymi z pozoru zdrowymi smakołykami? Nie jest to łatwe, ponieważ zewsząd zalewa nas góra przetworzonej żywności. To, co może nas uratować to po prostu świadome jedzenie – na naszym blogu z przepisami udowadniamy, że zawsze istnieje zdrowa alternatywa!

 

Autorka: Magdalena Ziomko

Recent Posts

Leave a Comment

* Checkbox GDPR is required

*

Zgadzam się